Szczury są stadne...

W wielu miejscach można znaleźć informacje, że szczury są zwierzętami stadnymi i nie powinno się ich trzymać pojedynczo. Ale o co dokładnie z tą stadnością chodzi i czy rzeczywiście samotny szczur nie może być szczęśliwy?

 

Natura szczurów.

Szczury są zwierzętami stadnymi. Taka jest ich natura. Na wolności nigdy nie występuje pojedynczy szczur, tylko horda szczurów, plaga szczurów, morze szczurów, albo po prostu szczury.

Szczury mają strukturę społeczną niezwykle zbliżoną do ludzkiej. Zazwyczaj tworzą luźną hierarchię, w której rządzi najsilniejszy. Najczęściej jest to grupka zwierząt obu płci, które czasami zachłannie zbierają pokarm i walczą o swoje własne przetrwanie, a czasami dzielą się wszystkim i współpracują dla osiągnięcia wspólnego celu. Dzielą się obowiązkami rodzicielskimi i wspólnie opiekują się słabszymi, chorymi i rannymi osobnikami. Trzymają się razem dla ciepła, dla bezpieczeństwa, a także po prostu dla towarzystwa.

Udomowienie nigdy nie zmienia podstawowej natury zwierzęcia. Szczury nadal silnie przywiązują się do innych przedstawicieli swojego gatunku, a także do właściciela. Przywiązują się tak bardzo, że, gdy tracą towarzysza, bardzo często stają się wycofane, osowiałe, tracą zainteresowanie, a czasem odmawiają nawet jedzenia przez kilka dni. Można sobie wyobrazić, jak by to wyglądało, gdyby po całym życiu spędzonym jedynie ze swoją siostrą, bratem, lub po prostu przyjacielem, nagle, pewnego dnia, tej osoby by zabrakło.

Dzikie szczury spędzają niemalże cały czas w grupie. Odizolowanie jednego osobnika wiąże się dla niego ze sporym stresem i dyskomfortem. Oznacza to, że dla szczura bardzo nieprzyjemnym doznaniem jest samotne spędzanie w klatce czasu, na przykład kiedy właściciel jest w pracy/szkole, oraz w nocy, kiedy właściciel śpi, a kiedy szczur jest najbardziej aktywny. Z olbrzymim stresem i nerwami wiążą się również wszystkie wyjazdy, kiedy szczur zostaje pozbawiony jedynego członka swojego stada. Kiedy stado jest większe, chwilowa nieobecność jednego z jego członków, nie wiąże się dla szczurów z takim bólem, jak w przypadku pojedynczego osobnika.

Ponieważ szczury mają strukturę społeczną niezwykle zbliżoną do ludzkiej, to rozważenie następującego scenariusza nie powinno być przesadzone. Wyobraźmy sobie dziewczynkę lub chłopca, który opuszcza dom rodzinny, rodziców i rodzeństwo, zaraz po ukończeniu trzeciej klasy podstawówki, albo wcześniej. Przenosi się do apartamentu, albo nawet dworu, gdzie jego jedynym towarzyszem będzie zwierzątko. Może przytulić tego zwierzaka, porozmawiać z nim, ale nie mówią tym samym językiem. Ma do dyspozycji żywność, zabawki, gry planszowe i inne rozrywki. Nie mniej jednak, mieszka na odludziu i nie ma telefonu, Internetu, telewizji, czy jakiegokolwiek innego urządzenia umożliwiającego rozmowę lub choćby oglądanie czy słuchanie innych ludzi. Całe dnie spędza samotnie w swoim mieszkaniu, bez możliwości wyjścia poza granice posesji. Spędza czas ze swoim zwierzakiem, kiedy ten akurat jest w odpowiednim nastroju, ale zwierzak często nie ma ochoty na kontakt i znika gdzieś na wiele godzin. Choć ma do dyspozycji gry i zabawki, nie ma z kim się bawić, bo przecież zwierzak nigdy nie nauczy się zasad ludzkich gier. Mówi do swojego zwierzaka, ale nigdy nie uzyskuje odpowiedzi. I tak do końca życia. Czy człowiek może żyć w ten sposób? A czy dziecko może rozwijać się i wychowywać w takich warunkach bez uszczerbku na zdrowiu psychicznym?

Zwierzak, choć będzie naszym najlepszym przyjacielem i może być dla nas ważniejszy niż inni ludzie, nigdy nie zastąpi nam kontaktu z drugim człowiekiem, tak samo właściciel szczura, choć będzie dla niego najważniejszą istotą na świecie i choć jest w stanie zapewnić mu rozrywkę, dobre żywienie i warunki zamieszkania, nigdy nie będzie w stanie zapewnić mu, odpowiednich dla szczurzego gatunku, zachowań społecznych. Nie będzie w stanie rozmawiać ze szczurem w jego języku – języku ultradźwięków, nie będzie spał wtulony w niego w ciągu dnia, ani dzielił z nim nocnego trybu życia, nie wyiska mu futra, ani nie będzie w stanie razem z nim eksplorować najciaśniejszych zakamarków. Odbierze mu w ten sposób to, co zarówno dla szczurów, jak i dla ludzi, jest jednym z ważniejszych elementów egzystencji – życie towarzyskie i społeczne. Skoro człowiek nigdy nie zdecydowałby się na takie życie, to czy powinniśmy skazywać na nie szczura?

 

Cierpienia samotności…

Zarówno u ludzi jak i u zwierząt obniżony nastrój może powodować osłabienie odporności. Szczury, które żyją samotnie, często żyją krócej. Częściej i łatwiej chorują, a powrót do zdrowia i odzyskanie sił po chorobie czy zabiegu zajmuje im więcej czasu. W rzeczywistości każdy, kto zna naturę szczurów, nie zaleca oddzielania szczura od stada po zabiegu. Stres w wyniku samotności znaczenie zwiększa ryzyko, że szczur zdejmie sobie szwy.

Samotne szczury często działają pod wpływem nudy, stresu i przygnębienia. Mogą nie reagować. Mogą gryźć pręty klatki, lub gorączkowo kopać i niszczyć rogi kuwety. Mogą również zdarzyć się przypadki szczurzego samookaleczania polegające na gryzieniu paznokci, wyrywaniu sierści, czy gryzieniu swojego własnego ogona.

 

Dlaczego ludzie decydują się na samotnego szczura?

Ludzie mają wiele powodów, przez które decydują, że chcą mieć pojedynczego zwierzaka. Słyszałam większość z nich i w zasadzie żaden nie był wystarczająco dobry, żeby pozbawić szczura prawdopodobnie najważniejszej rzeczy w jego życiu.

 

„Jeśli wezmę dwa, zżyją się ze sobą i będą mnie ignorować.”

To nie jest prawdą! Ta uwaga często pochodzi od osób, które mają chomiki karłowate, myszy lub myszoskoczki (wszystkie są zwierzętami stadnymi, podobnie jak szczury). Jednak w przeciwieństwie do szczurów, są to zwierzęta które prawdopodobnie nie wytworzą z Tobą więzi. Ich rodzaj przywiązania nie jest podobny do przywiązania psa, jak to ma miejsce u szczurów. Prawda wygląda tak, że w przypadku szczurów nie ważne, czy masz jednego, czy dziesięć, zawsze będą się prześcigać, żeby być blisko Ciebie, kiedy tylko jesteś w pobliżu. Szczurze towarzystwo pomoże im za to oswoić się z Tobą i z nowym otoczeniem o wiele szybciej, co może tylko wzmocnić więź. Samotny szczur jest najzwyczajniej znudzony i zdesperowany. Jakkolwiek by to nie brzmiało, szczury potrzebują zarówno Ciebie, jak i siebie nawzajem.

 

„Dwa samce będą walczyć, dlatego lepiej trzymać je pojedynczo.”

Kolejne często słyszane (i często pojawiające się w druku) nieporozumienie. Podczas gdy samce myszy bywają bardzo terytorialne i często brutalnie walczą, samce szczurów walczą nie więcej niż samice, zwłaszcza gdy dorastają razem lub są łączone w młodym wieku. W niektórym przypadkach dwójka samców dogaduje się nawet lepiej, niż typowa dwójka samic.

 

„Mam czas/pieniądze tylko na jednego szczura.”

Obawiam się, że rzeczywistość jest sprzeczna z Twoimi przekonaniami.

Szczury potrzebują towarzystwa cały czas, nawet wtedy, gdy śpią. Czy możesz poświęcić cały swój czas, żeby zostać towarzyszem szczura? Żeby nosić ze sobą swojego szczura wszędzie i całą dobę być blisko niego? A co z godzinami między północą a czwartą rano, kiedy szczur jest najbardziej aktywny i potrzebuje najwięcej zabawy? Dwa szczury zajmą się sobą nawzajem, kiedy Ty będziesz wykonywać swoje obowiązki. Razem nie będą się nudziły podczas oczekiwaniu na czas, który będą mogły spędzić z Tobą!

 Jeśli chodzi o pieniądze, to dwa szczury potrzebują dużo mniej zabawek i rozpieszczania. Klatka dla dwóch szczurów nie musi być większa, niż dla jednego i musi być czyszczona podobnie często. Jedzenie dla drugiego szczura nie będzie kosztowało więcej niż 5-10 złotych miesięcznie. Samotny szczur może mieć obniżoną odporność i być bardziej chorowity. Może się to wiązać z częstszymi wizytami u weterynarza, co z kolei pociąga za sobą, często niemałe, koszty... Jeśli nie chcesz poświęcać zbyt wiele pieniędzy na szczurki z hodowli, zawsze możesz zaadoptować drugiego zwierzaka - wiele szczurów, również młodych, szuka domu za darmo.

 

„Rodzice pozwalają mi tylko na jednego szczura.”

Idź po nich. Przyprowadź ich do komputera. Pokaż im tę stronę i inne wiarygodne źródła. Są prawdopodobnie zaniepokojeni czasem, przestrzenią i kwestią pieniędzy, które pochłonie dodatkowy szczur. Niech poznają fakty.

 

„Mój gospodarz/właściciel mieszkania pozwala na trzymanie tylko jednego zwierzaka.”

Może dasz radę w jakiś sposób przemycić drugiego szczura, albo spróbujesz z nim porozmawiać? Jeśli to nie pomoże, przejdź do sekcji „opcje alternatywne”.

 

„Miałem kiedyś jednego szczura i był ze mną szczęśliwy.”

Osoba, która nigdy nie miała więcej niż innego szczura, może nawet nie zauważyć, że szczur tak naprawdę nie był szczęśliwy. Nie zawsze „objawy” samotności są aż tak wyraziste, żeby zaniepokoić opiekuna, a dopiero porównanie, jak bardzo szczur odżył po dołączeniu do niego drugiego ogonka, daje właścicielowi prawdziwy obraz szczęśliwego szczura. Samotne szczurki po poznaniu towarzysza stają się bardziej aktywnie, pełne życia i bardziej pewne siebie. Często znikają problemy z nadwagą i problemy zdrowotne. Widok szczurów bawiących się razem, ich wspólnych szaleństw i harców, czy wtulonych, śpiących razem zwierzaków nie pozostawia wątpliwości, że szczur szczęśliwy jest dopiero, kiedy ma towarzystwo. Uwierz mi, samotny szczur nigdy nie będzie naprawdę szczęśliwy, możesz po prostu nie dostrzegać jego smutku.

 

„Chcę kupić jednego szczurka dla dziecka. Ma dużo wolnego czasu, szczur nie będzie samotny.”

Nie wątpię, że dziecko będzie starało się zająć szczurkiem jak najlepiej i że poświęci mu dużo czasu. Jednak, czy nie będzie musiało chodzić do szkoły, lub czy będzie mogło zabrać tam szczurka ze sobą? Czy będzie w stanie komunikować się ze szczurem w jego własnym języku, języku który składa się głównie z ultradźwięków? Czy będzie mogło poświęcić mu czas w nocy, kiedy szur będzie najbardziej aktywny? Dwa szczurki będą stanowiły równie dobre, a nawet lepsze, towarzystwo dla dziecka, będą cieszyły się każdą chwilą z nim spędzoną. Nie sprawią też większej ilości kłopotów, a ich utrzymanie nie będzie kosztowało więcej. Nie będą natomiast cierpiały z powodu samotności, kiedy dziecko będzie spało, będzie w szkole, pójdzie spotkać się z przyjaciółmi, wyjedzie, czy będzie się musiało zająć innymi obowiązkami.

 

„Chcę kupić jednego, żeby zobaczyć, czy to zwierzę dla mnie.”

Niestety, muszę Cię rozczarować. Jeśli kupisz tylko jednego szczurka, nie zobaczysz jakimi zwierzętami naprawdę są szczury, więc prawdopodobnie nie dowiesz się również, czy jest to zwierzę dla Ciebie. Samotny szczur może być osowiały, smutny i apatyczny. Prawdopodobnie cały czas, którego nie spędzi na Twoich kolanach, będzie spędzał na spaniu i jedzeniu. W akcie desperacji może również dużo więcej niszczyć, hałasować, czy mieć inne natręctwa. Samotny szczur może stracić pewność siebie, zrobić się lękliwy, nie będzie również tak szybko się oswajał. Czy na pewno właśnie takiego zwierzaka chcesz zobaczyć w swoim domu?

 

Opcje alternatywne.

Jeśli nadal jesteś zdecydowany na pojedynczego szczura, jest kilka możliwości.

Czasami ze wglądu na złe warunki, złą socjalizację,  brak świadomości, albo po prostu ze względu na osobnicze zmiany w osobowości, zdarzają się szczury, które są zbyt agresywne w stosunku do innych przedstawicieli swojego gatunku (ale często są jednocześnie niezwykle słodkie i kochane w stosunku do  ludzi), żeby mogły żyć w stadzie.

Czasami zdarza się również, szczególnie u samców, że szczur który jest przywiązany do swojego jedynego towarzysza, po jego śmierci (często przedwczesnej…), będzie odrzucał lub atakował wszystkie inne szczury, które właściciel spróbuje do niego dołączyć. Czasami takiego szczura można znaleźć w wątkach adopcyjnych na forach, lub nawet u hodowcy (który może próbować znaleźć mu dom, w którym będzie mógł mieszkać sam).

Jeśli zdecydujesz się na takiego szczura, musisz pamiętać, że będzie on potrzebował więcej pracy, niż dwa szczury żyjące w stadzie. Będzie potrzebował dużo zabawek i całej masy uwagi.

Być może powinieneś się również zastanowić, czy szczur jest dla Ciebie odpowiednim zwierzęciem. Może zwierzę stadne, tak jak szczur, zwyczajne nie spełnia Twoich potrzeb i wymaga. Warto rozważyć, czy na przykład chomik syryjski będzie dla Ciebie lepszy? Są one z natury samotnikami. Ich wymagania i osobowość nie są takie jak szczurze, ale może powinieneś rozważyć, czy nie będzie Twoim idealnym małym zwierzakiem i poczytać o nich nieco?

 

Fragmenty artykułu zostały zapożyczone ze strony hodowli Curiosity i przetłumaczone, za zgodą autora.
Treść artykułu stanowi moją własność. Obowiązuje zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez zgody autora.

 

Copyright © 2013 Wonderland rattery, Olga Szymak. Kopiowanie treści bez zgody autora zabronione!